‘Mình yêu nhau, bình yên thôi’ tập 40: Bà Giang và bà Thu thoát ‘nợ nóng’?
Có dịp tác nghiệp tại huyện A Lưới (Thừa Thiên-Huế), tôi thường được anh em người bản địa nhắn gửi tết này về với bản làng để họ đãi những thức ngon, món lạ chỉ có trong dịp tết. "Anh sẽ không thất vọng đâu! Nhiều người khi ăn Tết Nguyên đán cùng đồng bào đã ví von tết ở thung lũng A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực với rất nhiều món đặc sản của các dân tộc mà không phải ai cũng có dịp thưởng thức một lần trong đời", anh Lê Văn Hôi (33 tuổi, người dân tộc Pa Kôh, trú tại xã Hồng Thượng) mời gọi.Anh Hôi dẫn chứng không phải người địa phương nào cũng một lần được nếm món sâu tre (loài sâu sống trong ống tre - NV) xào lá kiệu, gọi là P'reng. Bởi, trước tháng 9 và sau khoảng tháng 2 - 3 hằng năm, sâu đã chui khỏi thân tre, hóa bướm. Hay món chuột rừng ướp với gừng, ớt hiểm thêm chút muối rồi cho vào ống tre để nướng. Rồi món A choor (một loài cá suối) gói trong mấy lớp lá chuối đem vùi trong than hồng… Đây là những món ăn "có tiền cũng không mua được" bởi nguyên liệu, gia vị đều là những loài đặc hữu chỉ xuất hiện theo mùa và chỉ có ở dãy Trường Sơn. Ngày thường, muốn ăn những món này cũng không có nhưng đến Tết Nguyên đán là rất nhiều gia đình Pa Kôh sửa soạn để mời khách."Trước tết khoảng 1 tháng, trai tráng trong làng hú gọi nhau cắt rừng đi tìm sản vật, dĩ nhiên không phải là động vật hoang dã cấm đánh bắt mà là những con cá suối, ốc, ếch nhái, nòng nọc… Chúng tôi cũng đi hái, đào các loại gia vị như tiêu rừng (mắc khén), gừng, riềng… mang về tích trữ. Đến ngày tết, khách đến chơi nhà, tùy theo món mà chỉ cần mang ra nướng, xào với lá kiệu, nấu với môn thục… là đã có ngay món ăn ngon lành, nóng hổi", anh Hôi cho biết. Trước tết 1 tháng, cộng đồng người Tà Ôi cũng tất bật chuẩn bị những món ăn đậm vị vùng cao. Có những món được làm trước tết cả chục ngày, đặc biệt là các loại bánh làm từ nếp. Cụ bà Căn Hoan (80 tuổi, người Tà Ôi, trú tại xã Hồng Thái) bảo đàn ông đi kiếm mồi nhắm, làm rượu còn đàn bà thì giã gạo, chọn nếp, tìm lá gói bánh. Người Tà Ôi thường chọn các loại gạo nếp bản địa thơm ngon như ra dư, cu cha, trưi… để làm bánh, xôi ống. "Mẹ thường làm để dâng Yàng (Trời - NV) vào dịp tết. Trong đó, bánh a quát khó gói nhất vì phải làm nhọn 2 đầu bằng lá đót tươi rồi cho nếp vào. Khi làm xong, bánh nhìn như 2 chiếc sừng trâu nên còn gọi là bánh sừng trâu. Ăn bánh kèm thịt nướng, rất ngon", cụ Căn Hoan nói. Cụ vẫn làm bánh nếp giã nhuyễn cùng mè đen (adeep man), món bánh đặc biệt đang có nguy cơ thất truyền.Gắn bó nhiều năm với đại ngàn Trường Sơn, nhà nghiên cứu Trần Nguyễn Khánh Phong nhận định vào ngày tết người Tà Ôi thể hiện nét truyền thống qua văn hóa ẩm thực với những món ăn độc đáo, chuẩn bị công phu. "Vì sinh sống ở vùng núi rừng lạnh buốt, di chuyển nhiều nên người Tà Ôi thích ăn khô, mặn, cay. Bởi vậy, hầu hết các món ăn của đồng bào đều được chế biến theo cách nướng, thui, luộc hoặc tái", ông Phong cho hay. Một số món ăn độc đáo vùng cao vào dịp tết có thể kể đến gồm cá và thịt thui ống (cho thịt vào ống tre rồi lấy cùi bắp đậy lại, đặt nướng lăn tròn đều trên than hồng), môn thục cắt thành từng khúc trộn chung với thịt đã ướp sẵn rồi đổ vào ống để thui… Lạ lùng hơn, theo ông Trần Nguyễn Khánh Phong, những món thoạt nghe qua có vẻ sẽ kén người ăn như món thui chim, chuột, cua ủ thối lại là những đặc sản cao cấp. Nguyên liệu sau khi được làm sạch, ướp gia vị cho vào từng ống tre, nứa hoặc quả bầu khô rồi chỉ cần thui trên lửa một vòng cho có hơi nóng, sau đó cất vào gùi hoặc để lên giàn bếp, sau vài ngày mở ra ngửi thấy có mùi là ăn được. Người Tà Ôi cho rằng dịp lễ tết mang những món này ra đãi khách xem như thể hiện tấm lòng quý mến của gia chủ đối với khách.Nghệ nhân ưu tú Hồ Văn Hạnh (77 tuổi, trú tại xã Trung Sơn), người được mệnh danh là "cuốn từ điển sống của đại ngàn Trường Sơn", cho biết lịch nông vụ của cộng đồng các dân tộc ở A Lưới thường kết thúc vào tháng 10 âm lịch, sau đó người dân sẽ ăn tết mừng lúa mới Aza (chọn một ngày từ 6.11 - 24 tháng chạp). Đón Tết Nguyên đán của đất nước, người dân xem như đã gộp 2 cái tết vào chung vui một lần. Vì vậy, các gia đình không tiếc công sức đi tìm sản vật về đãi khách. Những đặc sản của mỗi dân tộc đều được soạn sửa kỳ công, dâng lễ Aza thế nào thì họ dọn tết cũng như thế đó. "Bố thì quan tâm đến "ẩm" hơn "thực". Tết mà! Đàn ông phải có chi nhâm nhi cùng bạn bè mới vui. Bố thích nhất là rượu tr'đin, tức "rượu trời" vì được cất ngay trên đọt cây", già Hạnh khề khà. Là người Pa Kôh nhưng già Hạnh lại thích thứ rượu truyền thống của người Cơ Tu. Theo già, đây là loại rượu thơm ngon nhất ở đại ngàn Trường Sơn, được chiết từ cây tr'đin mọc trong rừng sâu. Người thợ chỉ cần rạch một đường trên thân cây rồi lấy can hứng nước. Bỏ thêm ít vỏ cây chuồn phơi khô, nước sẽ tự lên men cho ra thứ hương vị có một không hai. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Hoài Nam (79 tuổi, người dân tộc Cơ Tu, trú tại xã Hồng Hạ) tự hào vì rượu tr'đin được các dân tộc anh em, kể cả người Kinh ở A Lưới, yêu thích và "không có mà bán" vào mỗi dịp tết. Già Nam cho biết người Pa Kôh, Tà Ôi cùng người Cơ Tu còn có một loại rượu tương tự tr'đin là rượu tà vạt được cất từ cây đoác. Cây đoác dễ tìm hơn, nhưng khai thác thì nguy hiểm hơn vì phải trèo cao hơn cây tr'đin. "Đây chắc là những loại rượu duy nhất trên thế giới được lấy trên cây mang về uống mà không cần phải chưng cất", già Nam cười. Tùy vào khẩu vị của mỗi người mà đến tết, đồng bào các dân tộc thiểu số còn nấu rượu nếp (xiêu), ủ rượu cần (a riêu), rượu mía vỏ chuồn (a véc), rượu mây rừng vỏ chuồn (tà via)…Bà Lê Thị Thêm, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện A Lưới, nhận định mỗi dân tộc đều có phong tục tết cổ truyền mang màu sắc riêng. Nhưng thật đáng quý khi đồng bào mang "tết riêng" hòa vào "tết chung" của đất nước và các dân tộc vẫn giữ được nét ẩm thực độc đáo, đậm dư vị núi rừng. "Tết đến, nhà nhà lại sửa soạn những món ngon để mời khách. Cảm tưởng tết quê hương A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực của các dân tộc với cơ man là món ăn, thức uống độc lạ… Thú vị hơn, giữa các gia đình còn giao lưu ẩm thực bằng cách trao đổi ống thịt, gùi bánh, chum rượu… để có thể thưởng thức những món mà nhà mình không có. Tết đoàn kết, đầm ấm", bà Thêm chia sẻ.Sao K-pop khó có cửa yêu
Và cũng như nhiều dòng xe điện khác, lái Vento cho cảm giác thoải mái vì không có độ rung từ động cơ, mọi thứ trở nên nhẹ nhàng, êm ái. Khi dựng xe trong nhà, cũng sẽ không phải ngửi thấy mùi hôi từ xăng xe, hay lo sợ trẻ nhỏ bị phỏng pô.
Vĩnh Long: Vợ dùng Facebook của chồng đăng 'phương pháp chữa bệnh Covid-19', bị phạt 7,5 triệu
Yamaha Janus mới sở hữu kiểu dáng cá tính, cao ráo, trong khi đối thủ Honda Vision có diện mạo trung tính hơn
Trong hơn một tuần qua, Giáo hoàng Francis đã gặp phải các vấn đề về hô hấp, đặc biệt là tình trạng khó thở trong những ngày gần đây. Điều này khiến ông phải nhờ trợ lý đọc giúp các bài phát biểu. Giáo hoàng Francis đã phải cắt bỏ một phần phổi khi còn trẻ, điều này khiến sức khỏe hô hấp của ông trở nên nhạy cảm hơn.Đây không phải là lần đầu tiên Giáo hoàng Francis nhập viện vì viêm phế quản. Vào tháng 3.2023, ông đã phải nằm viện 3 đêm do tình trạng tương tự. Giáo hoàng Francis đã phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe trong những năm gần đây, bao gồm chứng viêm đại tràng. Từ năm 2022, ông phải sử dụng xe lăn do tình trạng đau đầu gối dai dẳng và phải dùng gậy trong những lúc đứng dậy hiếm hoi.
Bản dựng Duke Nukem 3D: Reloaded năm 2011 bất ngờ được tung lên internet
Giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III - 2025 cúp THACO (TNSV THACO cup 2025) có đến 67 đội bóng tham dự. Trong đó, 66 đội tranh tài ở vòng loại và đội chủ nhà Trường ĐH Tôn Đức Thắng được đặc cách vào thẳng vòng chung kết. Đây là số lượng đội nhiều nhất, kể từ khi giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam ra đời vào năm 2023.Qua vòng loại hấp dẫn ở nhiều khu vực, vòng chung kết sẽ chính thức khởi tranh từ ngày 1.3 trên sân Trường ĐH Tôn Đức Thắng. Vòng chung kết giải bóng đá TNSV THACO Cup 2025 hứa hẹn sẽ rất gay cấn, khi quy tụ những đại diện mạnh nhất của bóng đá sinh viên cả nước. Để nâng sự chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu về mặt chuyên môn và đồng thời đảm bảo tính công bằng, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã phân công nhiều giám sát, trọng tài có kinh nghiệm tham gia điều hành các trận đấu tại giải TNSV THACO Cup 2025.Đáng chú ý, đội ngũ giám sát trọng tài có sự xuất hiện của cựu trọng tài FIFA Nguyễn Hiền Triết và trọng tài Nguyễn Đình Thái (giành danh hiệu còi vàng năm 2022). Bên cạnh đó, ông Hồ Huy Hồng cũng là giám sát trọng tài giàu kinh nghiệm ở giải V-League.Đội ngũ giám sát trận đấu có các ông: Nguyễn Vũ Hải Phi, Lê Khắc Thành, Đào Duy Khoa, Lê Phước Cảm. Những trọng tài sẽ “cầm cân nảy mực” trong các trận đấu gồm: Trần Ngọc Nhớ, Nguyễn Ngọc Tưởng, Vũ Mạnh Hà, Nguyễn Khắc Tuyên, Phạm Anh Đại, Nguyễn Nhựt Quang, Trần Huy Hoàng, Trần Quang Hoàng. Trong số này có nhiều trọng tài đã tham gia điều hành tại V-League.Các trợ lý trọng tài gồm: Bảo Đức Ý, Đặng Đức King, Lê Chí Hiếu, Huỳnh Vũ Luân, Nguyễn Bảo Duy, Lê Tấn Hải, Dương Cao Anh Tuấn, Lâm Trọng Nhất.Vòng chung kết giải bóng đá TNSV THACO cup 2025 diễn ra từ 1.3 đến 16.3 tại sân Trường ĐH Tôn Đức Thắng, với 12 đội bóng tham gia tranh tài. 12 đội được chia đều vào 3 bảng, thi đấu vòng tròn 1 lượt để tính điểm và xếp hạng. Hai đội đứng đầu mỗi bảng cùng 2 đội đứng ba có thành tích tốt nhất sẽ giành quyền vào tứ kết.Các đội dự vòng chung kết gồm: Trường ĐH Tôn Đức Thắng (chủ nhà), Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa, Trường ĐH Sư phạm TDTT Hà Nội, ĐH Huế, Trường ĐH TDTT Đà Nẵng, Trường ĐH Quy Nhơn, Trường ĐH Công nghệ Đồng Nai, Trường ĐH Bách khoa - ĐHQG TP.HCM, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, Trường ĐH Văn Hiến, Trường ĐH Trà Vinh.
